|
Buisvormige schuilplaats bij het toenmalige telegraafkantoor, heden wisselbedieningsgebouw
De structuur hier besproken kan nog altijd teruggevonden worden bij het oude station van Maldegem, heden het stoomcentrum Maldegem. Het structuurtje ligt eigenlijk vrij onopvallend op de linker kant naast de ingang van dit museumcentrum, bij het toenmalige telegrafiestation, heden wisselbedieningsgebouwtje.
De Site en structuur op luchtfoto
|
| Alle luchtfoto's hier getoond zijn van de website Geopunt.be afkomstig. Hierboven alvast de ganse stationsomgeving van Maldegem in 1971. |
| Bovenaan zie je iets meer in detail de locatie waar dit structuurtje te vinden is op de uitvergrote foto van 1971. Deze is echter vrij beperkt qua resolutie. Het toenmalige telefrafiegebouw, later seinhuis staat volledig rechts aansluitend bij het spoorgebouw. Daarnaast ligt dan de toegang tot het domein. Nog iets meer naar rechts, ligt deze structuur. Op de luchtfoto's van respectievelijk 2018 en 2026 is er niet echt veel van te zien buiten een beperkt stukje groen.. |
 |
Algemene luchtfoto anno 2026 van het ganse terrein van het station van Maldegem. Je merkt duidelijk de extra gebouwde loods zuidoostelijk van het stationsgebouw waar heden heel wat te bezien valt van het Stoomcentrum van Maldegem, zeker een bezoekje waard.
Algemene beschrijving van de hier aanwezige structuur
-
Deze schuilplaats is voorlopig de enige dergelijke structuur nog teruggevonden op de terreinen bij Maldegem station. Mogelijks zijn of waren er meer maar voorlopig ontbreekt hier dan alvast elke verdere info van tot op heden. Men noemde dit type schuilplaatsen, schuilplaatsen van het type Duffeleer, een toenmalige buizenfabrikant uit Geraardsbergen, Duffeleer Beton.
-
Dit type schuilplaats is zeer rudimentair opgevat. De structuur was opgebouwd uit een aantal buiscompartimenten.
-
Aan de ene kant zat een toegang gescheiden van de schuilplaats met een soort van chicane. Deze moest inslaande projectielen verhinderen in de eigenlijke schuilplaats te vliegen.
-
De diameter van de buis is maximaal een tweetal meter. De lengte van het schuilcompartiment was in dit geval allicht een 6 tal meter lang. Deze buisstructuren bestonden namelijk in verschillende lengtes, afhankelijk van voor hoeveel personen ze dienst deden te doen.
-
In de lengte is de structuur versterkt door een aantal metalen trekkers die de koppen van de bunker naar elkaar toetrokken en zo het ganse geheel samenhielden.
-
De buisvormige schuilplaatsen hadden nog een nooduitgang die niets anders was dan een mangat aan de achterkant in het plafond van de buisvorm. Deze nooduitgang was afgedekt met een vrij dikke ronde deksteen met soms nog een ventillatiegat.
-
Dit type van structuren was door de band deels ingewerkt in het maaiveld zodat ze deels al in de ondergrond te zoeken waren. Daarnaast werden ze bijkomend nog eens afgedekt met een laag grond waarop een bijkomende bescherming werd geplaatst, gaande van kasseistenen, betonnen borduren,... Wat de bedekking was bij deze structuur is niet meer duidelijk. Deze extra afdekking diende dan om meer weerstand te kunnen bieden tegen mogelijke projectielinslagen.
-
Dit type structuren is enkel te beschouwen als beschermend tegen dicht inslaande bommen of granaten. Het zijn scherfvrije ruimtes. Je bent er dus veilig bij een nabij inslaande projectielinslag. Ik kan mij wel niet voorstellen dat ze veel bescherming zouden bieden bij een directe inslag daar hun wanddiktes toch vrij beperkt zijn.
-
Dit is zeker en vast een schuilstructuur opgetrokken voor het aanwezige spoorwegpersoneel in de directe buurt van de structuur, in dit geval het toenmalige telegrafiegebouwtje. Dit zijn zijn zeker geen structuren gekoppeld aan enige militaire functie, zelfs niet echt bedoeld voor reizigers of publiek.
Ook over deze structuur is er is zeer weinig info terug te vinden. Allicht werden ze gebouwd in de periode 1942 - 1943. Dit was de periode waar vrij algemeen alles dat spoorweginfrastructuur was, als een doelwit kon beschouwd worden voor geallieerde bombardementen omdat de Duitsers ook die infrastructuur vlot gebruikte voor oorlogsdoeleinden.
Enkele plannetjes van het kleine structuurtje dat hier nog gevonden kan worden.
Hieronder alvast een plannetje van een gelijkaardige structuur zoals heden nog terug te vinden te Eeklo. De getekende toegang zal hier gezien de nabijheid van de toegang van het terrein allicht niet zo uitgewerkt geweest zijn zoals hier getekend. De getekende structuur is ook heel wat langer dan het structuurtje hier terug te vinden. |
 |
 |
Deze 2 schetsen zijn gemaakt op basis van een gelijkaardige structuur die nog kan teruggevonden worden te Eeklo nabij het station. Deze structuur werd vrij gedetailleerd opgemeten en in plan gezet. De hoofdstructuur die hier te vinden is, zal vrij identiek zijn. De toegangscomplexen tot de hoofdstructuur durven individueel wel afwijkend gebouwd te zijn. (Schetsen: Kurt Waelbroeck),
Foto's teruggevonden van deze structuur
De eerste foto's dateren allicht van rond 2021
|
| Foto's Collectie Kris Van Zandycke - toen nog deel uitmakend van de Erfgoedwerkgroep ELS Eeklo. |
| Het structuurtje lag er in 2021 alvast ook sterk verweest en niet echt onderhouden bij naast de ingang van het terrein. Je zag in feite enkel duidelijk de kopse kant met zoals hier op de foto te zien de toegang. |
| De structuur was toen wel mooi geruimd en leeg. Links en rechts de metalen trekkers die in de lengte de structuur bij elkaar houden. Achteraan zie je in het plafond de nooduitgang afgesloten met een vrij zwaar betonnen rond deksel. Centraal bevond er zich nog een vierkante opening in, allicht voor ventillatie. |
 |
Terugblik in de structuur met achteraan naar de voet van de trap toe, toen toch ook al wat rommel.
Eigen prospectie in 2026
Ons bezoekje begon aan de ingang van het terrein, waar ook dit structuurtje ligt. We konden het wel niet laten kort het oude telegrafiegebouwtje eens nader te bekijken. Dit werd later, eigenlijk onduidelijk of dit ook al voor het omgevormd werd naar het stoommuseum al zo was, omgevormd tot het wisselbedieningsgebouwtje. De oude bedieningsinstallatie zou naar het schijnt niet van Maldegem zijn maar origineel overgebracht uit het gesloopte seinhuis van Eeklo. Hier de link waar je meer info vindt over die structuur waar op Eeklo ook een kleine schuilplaats voor 1 persoon stond. |
| Bovenstaande foto's geven een mooi zicht van zowel het telegraaf-wisselbedienings-gebouwtje waar de structuur bijhoorde. De oude wisseltechniek zoals hier nog te zien is ondertussen zeldzaam aan het worden. |
| Het structuurtje op zich is sinds de foto's van 2021 zeker niet echt meer gewijzigd. Hij is nog altijd overdekt met grond (wat origineel ook zo zal geweest zijn) en hierop zijn wel wat beplantingen aangebracht. |
| De toegang van de structuur. Links een detail van een van de ankers waarmee de structuur wordt samen gehouden. |
Links een terugblik naar de trap naar het interne gedeelte van de buisstructuur. Dit mooi soort uitgewerkte trappen is wel zelden nog bij deze structuren terug te vinden.
Een zeer jammere foto is toch deze rechts hiervan. Dit is hoe de rest van de structuur er intern heden uitziet. Een centrum als het Stoommuseum zou toch ook wel iets meer respect kunnen opbrengen voor dit kleine nog aanwezige schuilstructuurtje. Zefls hier gaat men het spijtig genoeg als een aanhangels en zefls stort gebruiken van oude stoelen terwijl dit gerust deel kon uitmaken van hun museumgedeelte mits er iets van beperkte duiding bij te plaatsen. |
Nog een detail van de nooduitgang die gelukkig nog intact aanwezig is. Rechts nog een terugblik naar de toegang.
Gebruikte bronnen:
|
|
|
